LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ NĂM 1930

Tổng bí thư: Trần Phú

 

Đ

ảng Cộng Sản Việt Nam vừa mới ra đời đã bước ngay vào cuộc thử thách trên cương vị tiên phong lãnh đạo cuộc đấu tranh mới của dân tộc.
Giữa lúc cao trào cách mạng của quần chúng đang diễn ra quyết liệt, ban chấp hành trung ương lâm thời của Đảng đã họp hội nghị toàn thể lần thứ nhất tại Hương Cảng (Trung Quốc) vào tháng 10-1930. Hội nghị đã quyết định đổi tên Đảng Cộng Sản Việt Nam thành Đảng Cộng Sản Đông Dương, cử ra ban chấp hành trung ương chính thức và cử Trần Phú làm tổng bí thư, để đáp ứng yêu cầu của cả ba dân tộc trên bán đảo Đông Dương lúc đó đoàn kết lại dưới ngọn cờ lãnh đạo tập trung thống nhất để chống kẻ thù chung là đế quốc Pháp.

Hội nghị cũng đã thông qua Luận Cương Chính Trị của Đảng Cộng Sản Đông Dương do Trần Phú khởi thảo.

Căn cứ vào đặc điểm của 3 nước Việt Nam, Lào, Campuchia lúc đó là thuộc địa đế quốc Pháp, mâu thuẫn giai cấp ngày càng diễn ra gay gắt, luận cương khẳng định tính chất của cách mạng Đông Dương lúc đầu là một cuộc cách mạng tư sản dân quyền. Cách mạng tư sản dân quyền là thời kì dự bị để làm xã hội cách mạng, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi thì sẽ tiếp tục phát triển, bỏ qua thời kì tư bản mà tiến thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa.

Nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng là phải đánh đổ thế lực phong kiến, đánh đổ cách bóc lột theo lối tiền tư bản, thực hành cách mạng thổ địa cho triệt để và đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập. Hai nhiệm vụ đó có quan hệ khăng khít với nhau vì "có đánh đổ đế quốc chủ nghĩa mới phá tan được giai cấp địa chủ và làm cho cách mạng thổ địa thắng lợi, mà có phá tan chế độ phong kiến thì mới "đánh đổ được đế quốc chủ nghĩa"

Luận cương cũng khẳng định: "trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền, vô sản giai cấp và nông dân là hai động lực chính, nhưng vô sản có cầm quyền lãnh đạo thì cách mạng mới thắng lợi được". Đồng thời cũng nhấn mạnh: "Điều kiện cốt yếu cho sự thắng lợi của cách mạng ở Đông Dương là cần phải có một Đảng Cộng Sản có một đường lối chính trị đúng, có kỉ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng, và từng trải đấu tranh mà trưởng thành. Đảng là đội tiền phong của vô sản giai cấp, lấy chủ nghĩa Các Mác và Lê Nin làm gốc mà đại biểu quyền lợi chính và lâu dài chung cho cả giai cấp vô sản ở Đông Dương, và lãnh đạo vô sản giai cấp Đông Dương ra tranh đấu để đạt được mục đích cuối cùng của vô sản là chủ nghĩa cộng sản".

Để thực hiện nhiệm vụ của Đảng trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền, Đảng phải coi trọng vận động tập hợp lực lượng đại đa số quần chúng, lãnh đạo đấu tranh đòi các quyền lợi trước mắt, đưa dần quần chúng lên trận tuyến cách mạng và đến khi tình thế cách mạng xuất hiện thì phát động quần chúng võ trang bạo động, đánh đổ chính quyền của giai cấp thống trị và giành lấy chính quyền cho công nông. Đảng phải liên hệ mật thiết với vô sản và các dân tộc thuộc địa, nhất là vô sản Pháp.

Những nội dung cơ bản nêu trên cho thấy Luận Cương Chính Trị đã xác định được nhiều vấn đề chiến lược cách mạng. Nhưng có một số hạn chế nhất định, như: chưa vạch rõ được mâu thuẫn chủ yếu của một xã hội thuộc địa nên không nêu cao được vấn đề dân tộc lên hàng đầu, mà nặng về vấn đề đấu tranh giai cấp, về vấn đề cách mạng ruộng đất, đánh giá không đúng khả năng cách mạng của giai cấp tiểu tư sản và khả năng liên minh có điều kiện của giai cấp tư sản dân tộc, không thấy được khả năng phân hóa và lôi kéo một bộ phận giai cấp địa chủ trong cách mạng giải phóng dân tộc.

Luận Cương Chính Trị đã bộc lộ một số nhược điểm mang tính chất "tả khuynh" giáo điều, phải trải qua quá trình thực tiễn đấu tranh cách mạng, các nhược điểm trên mới dần được khắc phục.

 

Ngôi nhà số 90 phố Thợ Nhuộm - Hà Nội, nơi đồng chí Trần Phú viết bản Dự thảo “Luận cương chính trị” của Đảng vào tháng 10 năm 1930 ( theo http://www.binhthanh.hochiminhcity.gov.vn)

Đảng Cộng Sản Việt Nam (từ tháng 10-1930 lấy tên là Đảng Cộng Sản Đông Dương) thành lập năm 1930 là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp ở Việt Nam trong thời đại mới. Đảng là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam trong những năm 20 của thế kỉ này.

Việc thành lập Đảng là bước nguặt vĩ đại trong lịch sử của giai cấp công nhân và của cách mạng Việt Nam. "Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng", chấm dứt thời kì khủng hoảng về vai trò lãnh đạo trong phong trào cách mạng Việt Nam. Từ đây, cách mạng Việt Nam đã thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân mà đội tiên phong là Đảng Cộng Sản. Cũng từ đây, cách mạng Việt Nam thật sự trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới.

Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời là một sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính chất quyết định cho những bước nhảy vọt về sau của dân tộc Việt Nam.