Đáp án đề thi ĐH - CĐ môn sử. Đề số 6 (2002 - 2003)

ĐÁP ÁN THANG ĐIỂM

Câu 1: (4 điểm)
Trình bày quá trình phát triển của cách mạng nước ta từ sau ngày Nhật đảo chính Pháp (9-3-1945) đến cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công trong cả nước.

1. Đêm 9-3-1945, Nhật tiến hành đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương, tạo ra tình hình khủng hoảng chính trị sâu sắc.

 Đảng ta sau khi phân tích nhận định tình hình mới đã ra chỉ thị "Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" (12-3-1945) và quyết định phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa.

2. Từ giữa tháng 3-1945, cách mạng nước ta chuyển sang giai đoạn mới. Phong trào đấu tranh vũ trang và những cuộc khởi nghĩa từng phần diễn ra liên tiếp ở các địa phương. Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và cứu quốc quân phối hợp với các lực lượng chính trị của quần chúng, giải phóng hàng loạt châu, huyện, xã ở khu căn cứ địa Cao-Bắc-Lạng. Ở Quảng Ngãi nổ ra cuộc khởi nghĩa Ba Tơ, thành lập chính quyền cách mạng, tổ chức đội du kích Ba Tơ. Phong trào kháng Nhật cứu nước dâng lên mạnh mẽ trong cả nước với nhiều hình thức đấu tranh phong phú như mít tinh, biểu tình, diễn thuyết xung phong, cảnh cáo và trừng trị bọn tay sai, chặn đánh quân Nhật, hàng ngàn tù chính trị đã vượt ngục ra ngoài hoạt động, phong trào "phá kho thóc giải quyết nạn đói" lôi cuốn hàng triệu người tham gia.

3. Công cuộc chuẩn bị tiến tới tổng khởi nghĩa tiếp tục được đẩy mạnh: thành lập Ủy ban quân sự cách mạng Bắc kì, thống nhất các lực lượng vũ trang thành việt nam giải phóng quân, phát triển lực lượng vũ trang và nửa vũ trang, xây dựng căn cứ địa, thành lập khu giải phóng Việt Bắc. Một bầu không khí tiền khởi nghĩa sôi sục khắp cả nước.


4. Phát xít Nhật đầu hàng đồng minh không điều kiện (8-1945), thời cơ của cuộc tổng khởi nghĩa đã chín muồi. Đảng ta kịp thời chớp lấy thời cơ phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền (hội nghị toàn quốc của Đảng) và được toàn dân tộc hưởng ứng (Đại hội quốc dân Tân Trào).

5. Cách mạng nước ta từ khởi nghĩa từng phần phát triển thành tổng khởi nghĩa. Chiều ngày 16-8 một đội quân giải phóng tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Chỉ trong vòng 15 ngày, cuộc tổng khởi nghĩa đã thành công trong cả nước. Bốn tỉnh giành được chính quyền sớm nhất ở tỉnh lị là Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam. Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn có tác dụng vô cùng quan trọng và có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của cách mạng tháng tám trong phạm vi cả nước. Ngày 2-9-1945 Hồ Chí Minh đọc Tuyên Ngôn Độc Lập, tuyên bố khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

Câu 2: (3 điểm)
 Tại sao nói thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp chống mĩ cứu nước (1954-1975) là một trong nhứng thắng lợi vĩ đại nhất, hiển hách nhất trong lịch sử dân tộc, đồng thời là sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn.

1. Là một trong những thắng lợi đại nhất, hiển hách nhất trong lịch sử dân tộc vì:

a, Đây là cuộc chiến tranh yêu nước vĩ đại, cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ tổ quốc tiêu biểu của nhân dân ta, dài hơn bất cứ cuộc chiến tranh nào trong lịch sử và phải chống lại một đế quốc lớn mạnh nhất là đế quốc Mĩ.

b, Kết thúc 21 năm chống Mĩ, đồng thời kết thúc quá trình 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ tổ quốc, chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc và chế độ phong kiến nước ta, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, bảo vệ và phát triển những thành quả của cách mạng XHCN ở miền Bắc, xóa bỏ những chướng ngại trên con đường thực hiện thống nhất nước nhà.

c, Mở ra kỉ nguyên mới của cách mạng Việt Nam: kỉ nguyên đất nước độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội.

2: Đồng thời là sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc:

a, Đập tan cuộc phản kích lớn nhất vào các lực lượng cách mạng sau chiến tranh thế giới của hai tên đế quốc đầu sỏ, phá vỡ phòng tuyến ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản ở Đông Nam Á của đế quốc Mĩ, góp phần làm đảo lộn chiến lược toàn cầu phản cách mạng của chúng, đẩy chúng vào tình thế khó khăn.

b, Thu hẹp và làm suy yếu hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, tăng cường liên minh chiến đấu giữa ba dân tộc Đông Dương, tăng cường các lực lượng cách mạng, dân chủ và hòa bình trên thế giới.

c, Là nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với các phong trào cách mạng trên thế giới, các dân tộc đang đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc.

Câu 3:  (3 điểm)
Nêu những nội dung chủ yếu và những đặc điểm chính của lịch sử thế giới hiện đại trong thời kì nửa sau những năm 70 của thế kỉ XX đến năm 1991.

1: Những nội dung chủ yếu:
a, thời kỳ sụp đổ của "trật tự hai cực Ianta" và một trật tự thế giới mới đang dần dần hình thành.

b, Chủ nghĩa xã hội dần dần lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện, trầm trọng dẫn tới sự sụp đổ của hệ thỗng xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô.

c, Một số nước thuộc thế giới thứ ba cũng lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị.

d, Cuộc cách mạng khoa học-kỹ thuật phát triển sang giai đoạn mới với nội dung cách mạng công nghệ được nâng lên vị trí hàng đầu.

2: Những đặc điểm chính:

a, Sự khủng hoảng toàn diện của chủ nghĩa xã hội nói chung và sự sụp đổ của chế độ xhcn nói chung ở Đông Âu và Liên Xô đã và đang tác động nghiêm trọng đến cục diện thế giới, đặc biệt đối với cục diện cách mạng thế giới. Sự sụp đổ đó chỉ là sự sụp đổ của một mô hình chưa đúng đắn, một bước lùi, một thất bại mang tính tạm thời.

b, Sau nhiều năm lâm vào những cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị, các nước tư bản nhờ cải cách cơ cấu kinh tế, đi sâu vào cách mạng khoa học và công nghệ, thích nghi về chính trị, xã hội và đạt được bước phát triển mới về kinh tế, ổn định về chính trị và mức sống của người dân được nâng cao. Trước mắt, CNTB đạt được những thành tựu to lớn và chiếm ưu thế về nhiều mặt so với CNXH, song trong lòng nó vẫn đang tồn tại những mâu thuẫn, những mặt hạn chế không thể khắc phục được.

c, Cuộc chiến tranh lạnh kéo dài trên 40 năm đã chấm dứt. Trong quan hệ quốc tế, từ xu thế đối đầu dần chuyển sang xu thế đối thoại hợp tác trên cơ sở hai bên cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau cùng tồn tại hòa bình. Tình hình thế giới trở lên hòa dịu hơn, các cuộc tranh chấp xung đột đang dần được giải quyết. Tuy vậy vẫn không loại từ những tranh chấp và xung đột mới.

d, Với sự sụp đổ của trật tự cũ, một trật tự thế giới mới đang dần hình thành và một thời kì phát triển mới của lịch sử thế giới hiện đại đã bắt đầu.
Bài viết liên quan: Đề thi ĐH-CĐ môn sử. Đề số 6 (2002 - 2003)

Bài viết này dành tặng Nguyễn Thành Luân. Chúc ông bạn và gia đình năm mới 2014 vui, khỏe và thành công! Chào thân ái và quyết thắng.