ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
Câu 1: (2 điểm)
Vì sao nói , ngay sau khi thành lập, nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ở vào tình thế "ngàn cân treo sợi tóc"?
- Vì ngay sau khi ra đời, nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đứng trước tình thế hết sức hiểm nghèo, đối đầu với những khó khăn trên nhiều mặt.
a, Những khó khăn
+ Ở miền Bắc: 20 vạn quân Trung Hoa Dân Quốc kéo vào Hà Nội và hầu khắp các tỉnh từ vĩ tuyến 16 trở ra. Quân Trung Hoa Dân Quốc cùng bọn tay sai nằm trong Việt Nam Quốc Dân Đảng (Việt Quốc) và Việt Nam cách mệnh đồng minh hội (Việt Cách) nuôi dưỡng ý đồ tiêu diệt Đảng Cộng Sản Đông Dương, lật đổ chính quyền cách mạng, gây hàng loạt hoạt động quấy rối, phá hoại. (0,25 điểm)
+ Ở miền Nam: quân Anh vào giải giáp quân Nhật từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam và dọn đường cho Pháp xâm lược trở lại Đông Dương. Ngoài 6 vạn quân Nhật, còn có lực lượng phản cách mạng như Đại Việt Trootsxkit... ra sức chống cách mạng. (0,25 điểm)
• Về kinh tế.
+ Nông nghiệp: tiêu điều, xác xơ, nạn đói năm 1945 chưa kịp khắc phục, nạn đói mới đe dọa (do nạn lụt lớn vào tháng 8-1945 làm mùa màng thất thu; hạn hán làm 50% ruộng đất không cày cấy được).
+ Công nghiệp: đình đốn, hàng hóa khan hiếm, giá cả tăng vọt (0,25 điểm).
• Về tài chính
+ Ngân khố trống rỗng (chỉ có 1 230 000 đồng), trong đó hơn 1/2 tiền rách không lưu hành được, nợ cũ chưa trả được; nguồn thu mới Nhà nước ta chưa kiểm soát được quân Trung Hoa Dân Quốc tung tiền "Quan kim", "Quốc tệ" mất giá ra thị trường, tài chính rối loạn. (0,25 điểm).
• Về văn hóa - xã hội:
+ 90% dân số không biết chữ; tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, mê tín dị đoan, nghiện hút còn phổ biến. (0,25 điểm)
+ Ngoài ra, còn có khó khăn do sự non yếu của chính quyền cách mạng đang trong thời kì trứng nước như thiếu kinh nghiệm của nhân dân và Đảng cầm quyền trong việc quản lí Nhà nước (0,25 điểm)
b, Nhận xét
Tuy nhiên, nước ta cũng có những thuận lợi rất cơ bản: nhân dân lao động đã giành quyền làm chủ, được hưởng nhiều quền lợi, phấn khởi và gắn bó với chế độ mới; Đảng cầm quyền trong cả nước; hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới đang hình thành, phong trào giải phóng dân tộc - phát triển, ủng hộ và cổ vũ nhân dân ta...(0,25 điểm)
Với những thuận lợi trên, có thể đưa nước ta ra khỏi tình thế "ngàn cân treo sợi tóc".
Câu 2: (4,5 điểm)
Đối sách của Đảng và Chính phủ ta nhằm chống thù trong giặc ngoài để bảo vệ chính quyền, giữ gìn độc lập dân tộc.
a, Đối sách chung
Kẻ thù của nhân dân ta tập trung ở hai khu vực: miền Bắc: Trung Hoa Dân Quốc và tay sai, miền Nam có Anh, Pháp và tay sai.
Ta tập trung giải quyết hòa với Trung Hoa Dân Quốc rồi hòa với Pháp.
b, Thời kì hòa với Trung Hoa Dân Quốc để tập trung đánh Pháp ở miền Nam (9-1945 đến 3-1946)
- Âm mưu và hoạt động của Trung Hoa Dân Quốc và tay sai.
+ Âm mưu lật đổ chính ta, chiếm miền Bắc.
+ Hoạt động chống phá cụ thể:
> Dùng bọn Việt Quốc, Việt Cách phá ta từ bên trong, đòi ta phải cải tổ chính phủ, gạt những Đảng viên cộng sản ra khỏi bộ máy nhà nước; để cho chúng một số gế trong quốc hội (không qua bầu cử), đòi giải tán Đảng Cộng Sản...(0,25 điểm)
+ Đối sách của Đảng và C:hính phủ
Chủ trương: hòa với Trung Hoa Dân Quốc, tránh xung đột vũ trang vì ba lí do: Tưởng vào miền Bắc với danh nghĩa đồng minh, Pháp đã gây chiến ở Nam bộ, Đảng chính phủ đang đối đầu với nhiều khó khăn...(0,25 điểm)
Biện pháp: để cho chúng 4 ghế trong chính phủ liên hiệp, 70 ghế trong quốc hội, Đảng tuyên bố "tự giải tán"...(0,25 điểm), cung cấp lương thực nhận tiêu tiền "Quan kim", "Quốc tệ" (0,25 điểm), trừng trị đích đáng khi có đủ bằng chứng...(0,25 điểm)
Kết quả: Trung Hoa Dân Quốc không phá nổi chính quyền cách mạng, ta giành được một thời gian nhất định để chống Pháp ở miền Nam và kiến thiết đất nước. (0,25 điểm)
c, Thời kì hòa với Pháp để gạt quân Trung Hoa Dân Quốc về nước (6-3-1946 đến 12-1946)
Vì sao ta hòa với Pháp? Vì đầu năm 1946 ta có quá nhiều khó khăn:
Ở miền Bắc: 20 vạn quân Trung Hoa Dân Quốc tiếp tục chiếm đóng, gây cho ta nhiều khó khăn về chính trị, kinh tế, tài chính... lại là chỗ dựa của bọn phản cách mạng. Ngày 28-2-1946 hiệp ước Pháp-Hoa được kí kết.
Ở miền Nam: Pháp mở rộng chiến tranh...
Ngược lại, Pháp cũng gặp những bất lợi khiến cả ta và Pháp chọn giải pháp chính trị, hòa hoãn. (0,25 điểm)
- Đối sách của Đảng
• Chủ trương: Hòa với Pháp để tránh đối đầu với nhiều kẻ thù cùng một lúc, mượn Pháp đuổi nhanh quân Trung Hoa ra khỏi đất nước và tiếp tục khắc phục khó khăn về kinh tế, tài chính, văn hóa... (0,25 điểm)
• Biện Pháp:
+ Kí hiệp định sơ bộ (6-3-1946) Pháp công nhận ta là một nước tự do, ta đồng ý để Pháp ra miền bắc thay Trung hoa dân quốc trong 5 năm. (0,5 điểm)
+ Kí tạm ước 14-9, khi hội nghị Phongtennoblo tan vỡ, để tranh thủ thêm thời gian hòa hoãn quí báu. Đây là nhân nhượng cuối cùng. (0,5 điểm).
• Kết quả:
Tránh nổ ra một cuộc chiến tranh quá sớm, không cân sức, tạo điều kiện chuẩn bị lực lượng... (0,25 điểm)
Câu 3: (1,5 điểm)
Phân tích ý nghĩa của thời kì lịch sử này đối với tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam.
Thời kì 1945-1946 tuy không dài nhưng có ý nghĩa cực kì quan trọng vì những thành quả đạt được là rất to lớn.
a, Trên lĩnh vực xây dựng đất nước:
Những thành tựu đạt được trong lĩnh vực kinh tế làm nổi bật tính ưu việt của chính quyền cách mạng, đặt nền móng cho chế độ mới. Góp phần tăng thêm sức mạng cho nhà nước ta trong cuộc đấu tranh nhằm đánh bại âm mưu của Trung Hoa Dân Quốc. (0,25 điểm)
Chi viện tích cực cho Nam Bộ. (0,25 điểm)
Chuẩn bị lực lượng để bước vào cuộc kháng chiến toàn quốc. (0,25 điểm)
b, Trên lĩnh vực bảo vệ chính quyền, giữ gìn độc lập dân tộc
- Đưa nhân dân ta vượt qu thử thách hiểm nghèo nhất, loại trừ nguy cơ trở lại kiếp sống nô lệ để bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do. (0,25 điểm)
- Để lại cho cách mạng Việt Nam nhiều bài học kinh nghiệm quí báu. (0,25 điểm)
c, Trên trường quốc tế:
Góp phần vào sự lớn mạnh thế tiến công của ba dòng thác cách mạng trên thế giới cũng như làm phong phú thêm kho tàng lí luận về vấn đề giữ chính quyền đối với phong trào cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc. (0,25 điểm)
B. LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Câu 4: (2 điểm)
Những thành tựu cơ bản của nhân dân Trung Quốc trong mười năm xây dựng chế độ mới (1949-1959).
a, Cách mạng dân tộc dân chủ Trung Quốc thắng lợi, nước CHND Trung Hoa thành lập (1-10-1949) là điều kiện tiên quyết để xây dựng đất nước, đạt được những thành tựu. (0,25 điểm)
b, Những thành tựu cơ bản.
• Từ năm 1950: Đã tiến hành những cải cách quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội đưa đất nước lên chủ nghĩa xã hội. (0,25 điểm)
Cụ thể: Cải cách ruộng đất và hợp tác hóa nông nghiệp, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh, tiến hành công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, cách mạng văn hóa tư tưởng...(0,25 điểm)
• Từ năm 1953-1957: hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (0,25 điểm)
Dẫn chứng: Tổng sản lượng công nông nghiệp tăng 11,8 lần, riêng công nghiệp tăng 10 lần, văn hóa, giáo dục đạt được bước tiến vượt bậc. (0,25 điểm)
• Về đối ngoại: Kí vơi Liên Xô "Hiệp ước hữu nghị, liên minh và tương trợ Trung-Xô (2-1950) (0,25 điểm), giúp các nước (Triều Tiên, Việt Nam, Cu Ba,...) trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. (0,25 điểm)
c, Ý nghĩa: Nâng cao địa vị Trung Quốc trên trường quốc tế và sức mạnh của phe XHCN. (0,25 điểm).
- Đề thi ĐH-CĐ môn sử. Đề số 8 (2002 - 2003)
Chủ trương: hòa với Trung Hoa Dân Quốc, tránh xung đột vũ trang vì ba lí do: Tưởng vào miền Bắc với danh nghĩa đồng minh, Pháp đã gây chiến ở Nam bộ, Đảng chính phủ đang đối đầu với nhiều khó khăn...(0,25 điểm)
Biện pháp: để cho chúng 4 ghế trong chính phủ liên hiệp, 70 ghế trong quốc hội, Đảng tuyên bố "tự giải tán"...(0,25 điểm), cung cấp lương thực nhận tiêu tiền "Quan kim", "Quốc tệ" (0,25 điểm), trừng trị đích đáng khi có đủ bằng chứng...(0,25 điểm)
Kết quả: Trung Hoa Dân Quốc không phá nổi chính quyền cách mạng, ta giành được một thời gian nhất định để chống Pháp ở miền Nam và kiến thiết đất nước. (0,25 điểm)
c, Thời kì hòa với Pháp để gạt quân Trung Hoa Dân Quốc về nước (6-3-1946 đến 12-1946)
Vì sao ta hòa với Pháp? Vì đầu năm 1946 ta có quá nhiều khó khăn:
Ở miền Bắc: 20 vạn quân Trung Hoa Dân Quốc tiếp tục chiếm đóng, gây cho ta nhiều khó khăn về chính trị, kinh tế, tài chính... lại là chỗ dựa của bọn phản cách mạng. Ngày 28-2-1946 hiệp ước Pháp-Hoa được kí kết.
Ở miền Nam: Pháp mở rộng chiến tranh...
Ngược lại, Pháp cũng gặp những bất lợi khiến cả ta và Pháp chọn giải pháp chính trị, hòa hoãn. (0,25 điểm)
- Đối sách của Đảng
• Chủ trương: Hòa với Pháp để tránh đối đầu với nhiều kẻ thù cùng một lúc, mượn Pháp đuổi nhanh quân Trung Hoa ra khỏi đất nước và tiếp tục khắc phục khó khăn về kinh tế, tài chính, văn hóa... (0,25 điểm)
• Biện Pháp:
+ Kí hiệp định sơ bộ (6-3-1946) Pháp công nhận ta là một nước tự do, ta đồng ý để Pháp ra miền bắc thay Trung hoa dân quốc trong 5 năm. (0,5 điểm)
+ Kí tạm ước 14-9, khi hội nghị Phongtennoblo tan vỡ, để tranh thủ thêm thời gian hòa hoãn quí báu. Đây là nhân nhượng cuối cùng. (0,5 điểm).
• Kết quả:
Tránh nổ ra một cuộc chiến tranh quá sớm, không cân sức, tạo điều kiện chuẩn bị lực lượng... (0,25 điểm)
Câu 3: (1,5 điểm)
Phân tích ý nghĩa của thời kì lịch sử này đối với tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam.
Thời kì 1945-1946 tuy không dài nhưng có ý nghĩa cực kì quan trọng vì những thành quả đạt được là rất to lớn.
a, Trên lĩnh vực xây dựng đất nước:
Những thành tựu đạt được trong lĩnh vực kinh tế làm nổi bật tính ưu việt của chính quyền cách mạng, đặt nền móng cho chế độ mới. Góp phần tăng thêm sức mạng cho nhà nước ta trong cuộc đấu tranh nhằm đánh bại âm mưu của Trung Hoa Dân Quốc. (0,25 điểm)
Chi viện tích cực cho Nam Bộ. (0,25 điểm)
Chuẩn bị lực lượng để bước vào cuộc kháng chiến toàn quốc. (0,25 điểm)
b, Trên lĩnh vực bảo vệ chính quyền, giữ gìn độc lập dân tộc
- Đưa nhân dân ta vượt qu thử thách hiểm nghèo nhất, loại trừ nguy cơ trở lại kiếp sống nô lệ để bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do. (0,25 điểm)
- Để lại cho cách mạng Việt Nam nhiều bài học kinh nghiệm quí báu. (0,25 điểm)
c, Trên trường quốc tế:
Góp phần vào sự lớn mạnh thế tiến công của ba dòng thác cách mạng trên thế giới cũng như làm phong phú thêm kho tàng lí luận về vấn đề giữ chính quyền đối với phong trào cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc. (0,25 điểm)
B. LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Câu 4: (2 điểm)
Những thành tựu cơ bản của nhân dân Trung Quốc trong mười năm xây dựng chế độ mới (1949-1959).
a, Cách mạng dân tộc dân chủ Trung Quốc thắng lợi, nước CHND Trung Hoa thành lập (1-10-1949) là điều kiện tiên quyết để xây dựng đất nước, đạt được những thành tựu. (0,25 điểm)
b, Những thành tựu cơ bản.
• Từ năm 1950: Đã tiến hành những cải cách quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội đưa đất nước lên chủ nghĩa xã hội. (0,25 điểm)
Cụ thể: Cải cách ruộng đất và hợp tác hóa nông nghiệp, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh, tiến hành công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, cách mạng văn hóa tư tưởng...(0,25 điểm)
• Từ năm 1953-1957: hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (0,25 điểm)
Dẫn chứng: Tổng sản lượng công nông nghiệp tăng 11,8 lần, riêng công nghiệp tăng 10 lần, văn hóa, giáo dục đạt được bước tiến vượt bậc. (0,25 điểm)
• Về đối ngoại: Kí vơi Liên Xô "Hiệp ước hữu nghị, liên minh và tương trợ Trung-Xô (2-1950) (0,25 điểm), giúp các nước (Triều Tiên, Việt Nam, Cu Ba,...) trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. (0,25 điểm)
c, Ý nghĩa: Nâng cao địa vị Trung Quốc trên trường quốc tế và sức mạnh của phe XHCN. (0,25 điểm).
- Đề thi ĐH-CĐ môn sử. Đề số 8 (2002 - 2003)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét